ChatGPT, een van de meest geavanceerde chatbots van dit moment, wordt vaak gepresenteerd als een uiterst capabele persoonlijke assistent. Toch blijkt er een fundamenteel probleem te zijn dat gebruikers keer op keer tegenkomen: het onvermogen van ChatGPT om de tijd correct te vertellen.
Ondanks zijn geavanceerde capaciteiten, kan ChatGPT de tijd vaak niet accuraat weergeven. De reden hiervoor ligt in de manier waarop deze AI-systemen zijn ontworpen. ChatGPT, zoals vele andere generatieve AI-modellen, is niet uitgerust met een ingebouwde klok of toegang tot de huidige tijd. Hierdoor kan het vaak geen exacte tijdinformatie bieden zonder aanvullende gegevens van de gebruiker of zonder gebruik te maken van externe bronnen.
Wanneer gebruikers ChatGPT vragen naar de huidige tijd, is het antwoord vaak wisselend. Soms geeft de chatbot aan dat hij de lokale tijd niet kan vertellen omdat hij geen toegang heeft tot de klok van het apparaat of de locatie van de gebruiker. Andere keren vraagt ChatGPT naar een specifieke stad of tijdzone, maar ook dan kan het antwoord onbetrouwbaar zijn. In enkele gevallen kan de chatbot wel de juiste tijd geven, maar als dezelfde vraag kort daarna opnieuw wordt gesteld, klopt het antwoord vaak niet meer.
Dit probleem is niet nieuw en wordt al geruime tijd besproken op diverse online platforms en forums. Gebruikers dringen er regelmatig bij OpenAI op aan om hier aandacht aan te besteden, omdat het tekort doet aan de reputatie van de AI-modellen die worden geprezen om hun geavanceerde cognitieve vermogens.
De oorzaak van dit probleem ligt in het feit dat grote taalmodellen, zoals ChatGPT, ontworpen zijn om te werken binnen een eigen taal- en woordruimte. Ze baseren hun antwoorden op voorspellingen die voortkomen uit de trainingsdata, zonder real-time updates over zaken zoals tijd, tenzij ze specifiek het internet doorzoeken voor die informatie. Dit betekent dat ChatGPT, zonder toegang tot een systeemklok, functioneert als een entiteit die elke keer opnieuw wordt ‘geboren’ zonder kennis van de actuele tijd.
Het is technisch gezien mogelijk om een brug te slaan naar deze tijdsinformatie. Zoals blijkt uit een voorbeeld waarbij een gebruiker in Italië de lokale tijd correct kreeg van zijn ChatGPT-app, kan de chatbot wel de juiste tijd geven als hij toegang heeft tot een klok. Dit kan bijvoorbeeld door de ‘Zoek’-functie op de app in te schakelen, waardoor de chatbot toegang krijgt tot de tijdtools van de computer en het internet.
Er zijn echter nadelen verbonden aan het voortdurend updaten van AI-modellen met actuele tijdsinformatie. De context window van ChatGPT, de hoeveelheid informatie die het model op een gegeven moment kan ‘onthouden’, is beperkt. Elke keer dat ChatGPT een systeemklok raadpleegt, wordt een stukje van die context window gevuld. Als er te veel tijdupdates worden toegevoegd, kan dit leiden tot een overbelasting van informatie, wat uiteindelijk de prestaties van het model kan beïnvloeden.
Gebruikers kunnen op eenvoudige wijze de tijd opvragen door ChatGPT specifiek te vragen om een zoekopdracht uit te voeren voor de actuele tijd. Sommige andere chatbots, zoals Google Gemini, doen dit automatisch. Echter, het toestaan van AI-modellen om het web te doorzoeken voor tijdinformatie of toegang te krijgen tot persoonlijke data brengt risico’s met zich mee, zoals het mogelijk worden blootgesteld aan schadelijke prompts die op het internet verspreid zijn.
Naast het probleem met het vertellen van de tijd, zijn er ook andere tijdgerelateerde taken waar AI-modellen moeite mee hebben. Onderzoekers hebben ontdekt dat modellen moeite hebben met het lezen van analoge klokwijzers en soms ook met het correct interpreteren van kalenders.
Voor veel gebruikers is het vooral belangrijk dat ChatGPT duidelijk is over zijn beperkingen. Een menselijke assistent die af en toe de tijd niet weet, is begrijpelijk, maar een die regelmatig verkeerd informeert, zou waarschijnlijk niet lang in dienst blijven. ChatGPT liegt echter niet; het voorspelt simpelweg het antwoord dat de gebruiker zou willen horen, wat soms tot verwarrende resultaten leidt. OpenAI werkt eraan om de consistentie van deze functionaliteiten te verbeteren, zodat gebruikers in de toekomst beter geïnformeerd worden.